यदि तपाईंको जीवन साथीलाई अब्स्ट्रक्टिभ स्लिप एप्निया अर्थात् घुर्ने समस्या छ भने तपाईंले सजिलै थाहा पाउनुहुन्छ, किनकि सुतेको बेला उनीहरूको आवाज कुनै कुस्तीबाजको पञ्जाबाट उम्किन खोजेको जस्तो सुनिन्छ—घुरेको आवाज र बारम्बार सास फेर्न गाह्रो भएर घ्वाँ-घ्वाँ गरेको आवाजको मिश्रण। यो घाँटीका मांसपेशीहरू खुकुलो भई श्वासप्रश्वासको नली आंशिक रूपमा बन्द हुनाले हुन्छ।

यस समस्याबाट पीडित व्यक्तिहरू रातमा बारम्बार पिसाब फेर्न बिउँझने गर्छन्। अक्सिजनको कमी र निद्रा नपुग्दा शरीरमा यस्ता हर्मोनहरू बढ्छन् जसले सोडियम र पानी उत्सर्जन गर्न प्रोत्साहन गर्छन्। रातभरि यस्तो सास्ती खेपेपछि दिउँसो अत्यधिक निद्रा लाग्नु र बिहान टाउको दुख्नु स्वाभाविकै हो।

तर, यदि घुरेको आवाज फिटिक्कै आएन भने नि ? तपाईंलाई अझै पनि यस्तै वा अन्य प्रकारका स्लिप एप्निया हुन सक्छ, जस्तै सेन्ट्रल स्लिप एप्निया, जहाँ मस्तिष्कले मांसपेशीहरूलाई सास फेर्न संकेत दिन असफल हुन्छ। स्लिप एप्नियाका यी मौन रूपहरूले पनि दिउँसो निद्रा लाग्ने, बिहान टाउको दुख्ने र रातमा बारम्बार शौचालय जानुपर्ने समस्या निम्त्याउँछन्।

नेशनल युनिभर्सिटी हस्पिटलकी डा. क्रिस्टल चियोङ भन्छिन्, 'साइलेन्ट स्लिप एप्निया' शब्द सामान्यतया यस्तो अवस्थालाई बुझाउन प्रयोग गरिन्छ जहाँ ठूलो स्वरले घुर्ने जस्ता सामान्य लक्षणहरू देखिँदैनन्।' ग्लेनइगल्स हस्पिटलका डा. शन लोह थप्छन्- यसको कुनै औपचारिक चिकित्सा निदान नभए पनि धेरै बिरामीहरू नघुरिकन पनि मध्यमदेखि गम्भीर स्लिप एप्नियाबाट ग्रस्त हुन सक्छन्।

तपाईंले किन सावधानी अपनाउनुपर्छ?

यद्यपि तपाईंको रात शान्त हुन सक्छ, तर तपाईंको शरीर भित्रभित्रै जीवनका लागि संघर्ष गरिरहेको हुन सक्छ।

सिंगापुर जनरल हस्पिटलकी डा। एडेले एनजीका अनुसार, साइलेन्ट एप्नियामा हावाको प्रवाह पूर्ण रूपमा रोकिने अन्तरालहरू हुन्छन्, जबकि सामान्य एप्नियामा अलि-अलि हावा पास भइरहेको हुन्छ। उनी भन्छिन्, 'माथिल्लो श्वासप्रश्वास नली पूर्ण रूपमा बन्द हुने भएकाले घुरेको आवाज आउँदैन। एक हिसाबले, यसले मौन रूपलाई अझ गम्भीर बनाउँछ।'

यसको परिणामस्वरूप, रगतमा अक्सिजनको स्तर बारम्बार घट्छ, जसले मधुमेह, उच्च रक्तचाप, उच्च कोलेस्ट्रोल, मोटोपना, ग्लुकोमा, स्ट्रोक, हृदयघात, बिर्सने रोग (डिमेन्सिया) र क्यान्सरको जोखिम बढाउँछ। गहिरो निद्रा नहुँदा मस्तिष्कले फोहोर वस्तुहरू सफा गर्न पाउँदैन, जसले गर्दा एकाग्रतामा कमी र दीर्घकालीन रूपमा मानसिक क्षमतामा ह्रास आउँछ।

केही गडबड छ भनेर कहिले शङ्का गर्ने?

डा. लोहका अनुसार, धेरैजसो बिरामीहरू निद्राको समस्या लिएर होइन, बरु हृदय रोग वा मेटाबोलिक समस्या लिएर डाक्टरकहाँ पुग्छन्। उदाहरणका लागि, कम उमेरमै उच्च रक्तचाप देखिनु एउटा संकेत हुन सक्छ।

यदि तपाईंको रक्तचाप नियन्त्रण गर्न गाह्रो भइरहेको छ, मुटुको धड्कन असामान्य छ, रगतमा रातो रक्तकोष धेरै छ, वा विना कारण थकान र राति धेरै पटक पिसाब लाग्छ भने निद्राको जाँच गराउनुहोस्। विशेष गरी महिलाहरूले अनिद्रा, मुड परिवर्तन र तौल बढ्ने जस्ता लक्षणहरूमा ध्यान दिनुपर्छ।

के स्मार्टवाचमा भर पर्न सकिन्छ?

डाक्टरहरूका अनुसार यसको जवाफ 'हो' र 'होइन' दुवै हो। अस्पतालमा गरिने औपचारिक परीक्षणले मस्तिष्कको गतिविधि, अक्सिजन स्तर र मुटुको धड्कन सबै मापन गर्छ। तर स्मार्टवाचहरू मुख्यतया मुटुको गति र शरीरको हलचलमा भर पर्छन्।

डा। एनजी भन्छन्, 'स्मार्टवाचहरू प्रारम्भिक स्क्रिनिङका लागि उपयोगी हुन सक्छन्। यदि तपाईंको घडीले अक्सिजन कम भएको वा सास फेर्न अवरोध भएको देखाउँछ भने विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुहोस्।' यसको फाइदा भनेको आफ्नै घरमा आरामसँग धेरै दिनसम्म ट्र्याक गर्न सकिनु हो।

उपचार कसरी गरिन्छ?

यसको उपचार सामान्य इक्ब् जस्तै हुन्छ। डा. चियोङका अनुसार थेरापी सबैभन्दा प्रभावकारी उपचार हो, जसले मेसिनमार्फत हावा पठाएर श्वासप्रश्वासको नली खुला राख्छ। यो उपचार सहन नसक्नेहरूका लागि मुखमा लगाउने उपकरण वा शल्यक्रिया विकल्प हुन सक्छन्।

डाक्टरहरूको मुख्य सल्लाह यो छ- घुरेको आवाज नआए पनि वा स्पष्ट लक्षण नदेखिए पनि, उपचार नगरिएको स्लिप एप्नियाले मुटु र मस्तिष्कमा दीर्घकालीन असर पार्न सक्छ। (सिएनए रिपोर्ट)