काठमाडौं। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले शनिबार नियमित भन्दा फरक रंग र ढंगको पोशाक पहिरिएर एउटा तस्बिरको पोज दिए र सामाजीक सञ्जालमा पोष्ट गर्नेबित्तिकै त्यो सञ्चारमाध्यममा समाचारको रुपमा समेत प्रचार भयो। सामाजीक सञ्जालमा त कैयौं गुणा प्रचार भयो त्यसको कुनै लेखाजोखा रहेन।

त्यो सेतो रंगको फरक पहिरनमा देखिएर प्रधानमन्त्री शाहले समाज, देश र दुनियाँलाई के सन्देश दिन चाहेका होलान्। संवैधानिक परिषदले प्रधानमन्त्रीका लागि चौथो नम्बरका न्यायाधीश चयन गरेपछि ठूलो बहस चलिरहेका बेला आएको प्रधानमन्त्रीको नयाँ स्वरुपको तस्बिरको के कुनै राजनीतिक सन्देश नहोला र यदि छ भने के सन्देश होला त?

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको यो नयाँ सेतो अवतार र त्यसका वरिपरि बुनिएका घटनाक्रमहरूलाई हेर्दा, यो केवल एउटा साधारण फोटो मात्र नभएर एक सचेत राजनीतिक र मनोवैज्ञानिक सन्देश जस्तो देखिन्छ।

प्रधानमन्त्रीका रूपमा बालेनले दिने हरेक अभिव्यक्ति र हाउभाउलाई समाजले सूक्ष्म ढंगले नियालिरहेको हुन्छ। संवैधानिक परिषदको निर्णय र पछिल्लो राजनीतिक बहसको पृष्ठभूमिमा उनको यो तस्विरले केही सन्देशहरू अवश्य दिन खोजेको हुन सक्छ।

'क्लिन स्लेट' वा स्वच्छताको प्रतीक

यसै पनि सेतो रंगलाई अक्सर शुद्धता, पारदर्शिता र नयाँ सुरुवातको प्रतीक मानिन्छ। संवैधानिक परिषदले चौथो नम्बरका न्यायाधीशलाई चयन गरेपछि विधि र पद्धति मिचिएको भन्दै आलोचना भइरहेका बेला, उनले आफूलाई सेतो पहिरनमा प्रस्तुत गर्नु 'म स्वच्छ छु वा मैले गर्ने निर्णयहरूमा कुनै दाग छैन' भन्ने मौन दाबी हुन सक्छ।

जानकारहरुका भनाईमा बालेनको पहिचान नै स्थापित प्रणालीलाई चुनौती दिनु हो। नियमित सूट वा औपचारिक दौरा-सुरुवाल भन्दा फरक ढंगको पोशाकले उनी 'आउट अफ द बक्स' सोच्छन् र उनी कसैको इशारामा चल्ने प्रधानमन्त्री होइनन् भन्ने विद्रोही सन्देश दिन चाहन्छन्।

ध्यान मोड्ने रणनीति  

जब कुनै विवादस्पद निर्णय जस्तै: प्रधानन्यायाधीश चयनको विषयमा सरकारको आलोचना हुन्छ, राजनीतिक नेतृत्वले अक्सर जनमानसमा एउटा नयाँ र आकर्षक न्यारेटिभ फालिदिन्छ। यो तस्विरले गम्भीर राजनीतिक बहसलाई केही समयका लागि फेसन र स्वैपमा मोडिदिएको छ, जुन एक कुशल संचार रणनीति पनि हो।

शान्ति र स्थिरताको प्रदर्शन

चौथो नम्बरको न्यायाधीश चयनले न्यायालयभित्र र बाहिर जुन खालको हलचल पैदा गरेको छ, त्यसको बीचमा शान्त मुद्रामा खिचिएको यो तस्विरले 'म परिस्थिति नियन्त्रणमा राख्न सक्छु' भन्ने आत्मविश्वास देखाउन खोजेको देखिन्छ।
 
राजनीतिक सन्देशको सार

यदि यसलाई राजनीतिक चश्माले हेर्ने हो भने, यो तस्विरले भन्न खोजेको कुरा यस्तो हुन सक्छ।

'म अरू भन्दा फरक छु' भन्ने सन्देश प्रवाहको चाहना। म परम्परागत राजनीतिको फोहोरी खेलमा अल्झिएको छैन। त्यसैगरी मेरो निर्णय, मेरो अडान भनेर संवैधानिक परिषदको निर्णयमा जतिसुकै प्रश्न उठे पनि म आफ्नो बाटोमा स्पष्ट छु भन्ने जवाफ।

साथै नयाँ युगको सुरुवातको सन्देश पनि हुनसक्छ। पुराना नियम र मर्यादाहरू बदलिँदैछन्, र म त्यसको नेतृत्व गरिरहेको छु भनेर गम्भीर सूचना प्रवाह पनि हुनसक्छ।

बालेन्द्र शाहले सामाजिक सञ्जालको मनोविज्ञान राम्रोसँग बुझेका छन्। उनलाई थाहा छ कि एउटा तस्विरले हजारौं शब्द भन्दा बढी प्रभाव पार्छ। त्यसैले, यो नयाँ स्वरुप केवल फेसन मात्र नभएर, आफू विरुद्ध भइरहेका आलोचनाहरूलाई मत्थर पार्ने वा आफूलाई परिष्कृत र शक्तिशाली देखाउने एउटा सोचेको ब्राण्डिङ पनि हुन सक्छ। (तस्बिर बालेन शाहको फेसबूकबाट)