क्यान्सरको जोखिम घटाउन खानपानको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ। दशकौँका अनुसन्धानहरूले देखाएका छन् कि हामी के खान्छौँ भन्ने कुराले शरीरमा क्यान्सर लाग्ने सम्भावनालाई प्रभाव पार्छ।

खानपानमार्फत क्यान्सरको जोखिम कम गर्ने विज्ञानमा आधारित ६ उपायहरू यस्ता छन्।

यो लेखले खानपान र क्यान्सरको जोखिमबीचको सम्बन्धलाई विस्तृत रूपमा व्याख्या गरेको छ। दशकौँदेखि भइरहेका अनुसन्धानहरूले देखाएका छन् कि हामी के खान्छौँ भन्ने कुराले क्यान्सर लाग्ने सम्भावनालाई प्रत्यक्ष असर गर्छ।  

खानपान र क्यान्सरस् मुख्य तथ्यहरू

क्यान्सर कुनै एउटा कारणले मात्र लाग्ने रोग होइन, यो विभिन्न कारकहरूको संयोग हो। यद्यपि, स्वस्थ खानपानले यसको जोखिमलाई निकै कम गर्न सक्छ।

वनस्पतीय भोजनलाई प्राथमिकता दिनुहोस्

गहुँ, मकै जस्ता पूर्ण अन्न, ताजा फलफूल, तरकारी र दालहरूमा प्रशस्त मात्रामा फाइबर हुन्छ।

फाइबरको फाइदा

यसले पाचन प्रणालीमा रहेका हानिकारक तत्वहरूलाई छिटो बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ र पेटका असल कीटाणुहरूलाई पोषण दिन्छ, जसले शरीरमा जलन कम गर्छ।

इन्सुलिनको नियन्त्रण

हरियो सागसब्जी (पालुङ्गो, काउली) र पहेँलो तरकारी (गाजर, सखरखण्ड) ले इन्सुलिनको स्तर र जलन कम गर्न मद्दत गर्छन्, जुन क्यान्सर निम्त्याउने मुख्य तत्व हुन्।

मासुको छनोटमा सावधानी

प्रशोधित मासु

बेकन, सलामी र हट डग जस्ता मासुलाई क्यान्सर गराउने तत्व मानिएको छ।

रातो मासु

यसलाई पनि जोखिमपूर्ण मानिन्छ। हप्तामा २-३ पटकभन्दा बढी रातो मासु नखान सल्लाह दिइन्छ।

सुझाव

मासुलाई धेरै तातोमा डढाएर वा पोलेर खानु हानिकारक हुन सक्छ। यसको सट्टा माछा खानु वा मासुलाई अमिलो (कागती वा भिनेगर) मा मोलेर पकाउनु राम्रो हुन्छ।

अल्ट्रा-प्रोसेस्ड खानाबाट बच्नु

बजारमा पाइने बट्टाका खानेकुरा, गुलियो पेय पदार्थ र प्याकेटका खाजाहरूमा चिनी र क्यालोरी धेरै हुन्छ। यसले मोटोपना र इन्सुलिनको समस्या बढाउँछ। यस्ता खानामा हुने रसायनले पेटको सुरक्षात्मक पत्रलाई क्षति पुर्‍याउन सक्छ।

मदिराको सेवन कम गर्नु

क्यान्सरको जोखिमको सन्दर्भमा मदिराको कुनै पनि मात्रा सुरक्षित मानिँदैन। मदिरा शरीरमा फैलिँदा एसिटाल्डिहाइड बन्छ, जसले कोषहरूलाई क्षति पुर्‍याउँछ।

यसले शरीरमा एस्ट्रोजन हर्मोन बढाउँछ, जसले स्तन क्यान्सरको जोखिम निम्त्याउन सक्छ।

कफी, चिया र दुग्धजन्य पदार्थ

कफी र चिया

चिनी नहाली दिनको ३ कपसम्म कफी वा चिया पिउनाले कोषहरूलाई क्षति हुनबाट जोगाउँछ।

दही र पनीर

फर्मेन्टेड (अमिलो बनाइएको) दुग्धजन्य पदार्थले पेटको स्वास्थ्य राम्रो बनाउँछ र क्यान्सरको जोखिम घटाउन सक्छ।

मोटोपना र क्यान्सरको सम्बन्ध

खानपान र क्यान्सरबीचको सबैभन्दा बलियो कडी मोटोपना हो। शरीरमा बढी बोसो हुनाले हर्मोनको असन्तुलन र जलन बढ्छ, जसले स्तन, कलेजो र मिर्गौला जस्ता दर्जनौँ प्रकारका क्यान्सर निम्त्याउन सक्छ।

सन्तुलित तौल कायम राख्नु र दैनिक कम्तिमा ३० मिनेट व्यायाम गर्नु क्यान्सर मात्र होइन, मधुमेह र मुटुको रोगबाट बच्ने उत्तम उपाय हो। (सिएनएबाट अनौपचारिक अनुवाद गरिएको सामग्री)