काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) ले प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिएका छन्। शपथ लिएसँगै उनको नेतृत्वमा १५ सदस्यीय मन्त्रीपरिषद समेत गठन भैसकेको छ। नयाँ मन्त्रीहरुले पनि शपथ लिएका छन्।

शाह नेतृत्वको १५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद्मा पाँचजना महिला सदस्यले मन्त्री पदको जिम्मेवारी पाएका छन्।

कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रीमा सोविता गौतम, सामान्य प्रशासन मन्त्रीमा प्रतिभा रावल, महिला, बालबालिका मन्त्रीमा सीता वादी, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रीमा निशा मेहता र कृषि मन्त्रीमा गीता चौधरीले त्यस्तो जिम्मेवारी पाएका हुन्।

मन्त्रिपरिषदमा प्रधानमन्त्रीपछिको दोस्रो वरीयतामा रहेका स्वर्णिम वाग्लेले अर्थमन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका छन्। शिशिर खनालले परराष्ट्रमन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका भने सुधन गुरुङ गृह मन्त्रालयको जिम्मेवारीमा छन् भने विराजभक्त श्रेष्ठले ऊर्जाको नेतृत्व पाएका छन्।

विक्रम तिमिल्सिना सञ्चारमन्त्री, दीपक साह (महोत्तरी) ले श्रम मन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका छन् भने सस्मित पोखरेललाई शिक्षा मन्त्रालय र गणेश पौडेल पर्यटनमन्त्री भूमिका पाएका छन्।

आज गठित मन्त्रीपरिषदलाई नेपाली राजनीतिको इतिहासमा एउटा 'ब्रेक-थ्रु' को रूपमा हेरिएको छ। आज बालेन्द्र शाहले प्रधानमन्त्रीको शपथ लिएसँगै नेपालमा परम्परागत राजनीतिक शक्तिको सट्टा युवा र विज्ञतामा आधारित नयाँ युगको सुरुवात भएको मान्न सकिन्छ।

यस नवगठित मन्त्रीपरिषदलाई निम्न बुँदाहरूका आधारमा साधारण विश्लेषण गर्न सकिन्छ-

पुस्तान्तरण र युवा नेतृत्व

यो मन्त्रीपरिषदको सबैभन्दा ठूलो विशेषता युवा शक्ति हो। ३५ वर्षीय बालेन प्रधानमन्त्री बनेका छन्। यसले नेपालको राजनीतिमा दशकौंदेखि कायम 'हस्तक्षेपकारी वृद्ध नेतृत्व' को अन्त्य गर्दै २५-४० वर्षका युवाहरूको हातमा सत्ता पुगेको सन्देश दिएको छ।

समावेशिता र विज्ञता  

यस मन्त्रीपरिषदमा राजनीतिज्ञ मात्र नभई सम्बन्धित क्षेत्रका विज्ञहरूलाई प्राथमिकता दिइएको छ।

समावेशिता

१५-सदस्यीय मन्त्रीपरिषदमा ५ जना महिला हुनुले समावेशी लोकतन्त्रको सकारात्मक झल्को दिन्छ।

विज्ञता

डा. स्वर्णिम वाग्ले, शिशिर खनाल जस्ता बौद्धिक र विज्ञ व्यक्तित्वहरूको सहभागिताले सरकारले 'नतिजामुखी' काम गर्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।

बलियो जनमत र राजनीतिक स्थिरता

रास्वपाले १८२ सिटसहितको स्पष्ट बहुमत प्राप्त गरेर सरकार बनाएकाले यो मन्त्रीपरिषद अत्यन्तै शक्तिशाली छ। विगतमा जस्तो गठबन्धन टिकाउन साना दलका सर्तहरू मान्नुपर्ने बाध्यता बालेनलाई छैन, जसले नीतिगत स्थिरता ल्याउने सम्भावना देखिन्छ।
 
चुनौतीका पाटाहरू

यति ठूलो जनमत र आशाका बीच बालेन सरकार सामु केही गम्भीर चुनौतीहरू पनि छन् ।

उच्च अपेक्षा

जनताको आशाको पहाड यति अग्लो छ कि साना गल्तीहरूले पनि निराशा पैदा गर्न सक्छ।

परम्परागत कर्मचारीतन्त्र

पुरानो कार्यशैलीमा अभ्यस्त कर्मचारीतन्त्रलाई नयाँ र द्रुत गतिको भिजनसँग तालमेल मिलाउन कठिन हुन सक्छ।

भू-राजनीति

भारत र चीन जस्ता छिमेकीहरूसँग सन्तुलित वैदेशिक सम्बन्ध कायम राख्नु बालेनका लागि एउटा नयाँ अनुभव हुनेछ।

संक्षेपमा भन्नुपर्दा बालेन्द्र शाहको यो मन्त्रीपरिषद 'परिवर्तनको प्रतीक' हो। यसले नेपाली जनतामा एउटा नयाँ आशा जगाएको छ। यदि यो टोलीले आफ्नो विज्ञतालाई इमानदारीपूर्वक कार्यान्वयन गर्न सक्यो भने नेपालको विकासमा यो कोशेढुङ्गा साबित हुन सक्छ।